سرطان سینه در مردان بیماری نادری است، اما برخلاف تصور رایج، فقط مختص زنان نیست. مردان هم مقدار کمی بافت پستان دارند و همین بافت میتواند دچار رشد غیرطبیعی و سرطانی شود.
مهمترین علائم این عارضه معمولاً تودهای سفت و اغلب بدون درد در نزدیکی نوک سینه است. بنابراین اگر تغییراتی مثل ترشح خونی، فرورفتگی نوک سینه، زخم پوستی یا توده زیر بغل دارید، بهتر است مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازید.
در ادامه، علائم، علتها، عوامل خطر، روشهای تشخیص و درمان سرطان سینه در آقایان را بررسی میکنیم.
آیا مردان هم سرطان سینه میگیرند؟
مردان هم ممکن است به سرطان سینه مبتلا شوند. هرچند حجم بافت پستان در مردان بسیار کمتر از زنان است، اما همین مقدار کم بافت نیز میتواند تحت تأثیر تغییرات سلولی، ژنتیکی یا هورمونی قرار بگیرد و دچار سرطان شود. به همین دلیل، هر توده یا تغییر غیرعادی در ناحیه سینه آقایان باید جدی گرفته شود.
لازم به ذکر است که سرطان پستان در مردان معمولاً دیرتر تشخیص داده میشود؛ چون بسیاری از آقایان تصور میکنند سرطان سینه فقط برای زنان اتفاق میافتد. این تأخیر در مراجعه میتواند باعث پیشرفت بیماری شود. بنابراین اگر شما یا یکی از نزدیکانتان تغییری در سینه احساس کردهاید، بهتر است آن را سادهانگارانه به حساب چربی، ضربه یا افزایش سن نگذارید.
علائم سرطان سینه در مردان چیست؟
علائم سرطان پستان در مردان ممکن است در ابتدا خفیف و بیدرد باشد، اما معمولاً با تغییرات قابل لمس یا قابل مشاهده در سینه همراه است. شایعترین نشانه، وجود تودهای سفت در نزدیکی نوک سینه یا زیر هاله سینه است. البته هر تودهای الزاماً سرطان نیست، اما چون تشخیص قطعی فقط با معاینه و بررسی پزشکی ممکن است، نباید آن را نادیده بگیرید.
علائم مهم سرطان سینه در مردان عبارتاند از:
- توده سفت، جدید یا بدون درد در سینه، بهخصوص زیر نوک سینه
- تغییر در اندازه، شکل یا تقارن سینهها
- فرورفتگی یا برگشتگی جدید نوک سینه
- ترشح از نوک سینه، بهویژه ترشح خونی یا یکطرفه
- قرمزی، زخم، پوستهریزی یا ضخیم شدن پوست سینه
- درد سینه همراه با توده یا تغییر ظاهری
- تورم یا توده در زیر بغل
- چسبندگی توده به پوست یا بافتهای اطراف
- تغییر حالت پوست شبیه پوست پرتقالی
اگر توده جدید، ترشح خونی از نوک سینه، فرورفتگی نوک سینه یا زخم ماندگار روی سینه دارید، بهتر است برای بررسی به بهترین جراح سینه مراجعه کنید.
علت سرطان سینه در مردان چیست؟
علت سرطان پستان در مردان، رشد غیرقابل کنترل سلولهای بافت پستان است. در حالت طبیعی، سلولهای بدن طبق نظم مشخصی رشد میکنند، تقسیم میشوند و از بین میروند؛ اما وقتی تغییرات ژنتیکی یا سلولی در آنها رخ دهد، ممکن است این نظم از بین برود و سلولها به شکل غیرطبیعی تکثیر شوند. تجمع این سلولها میتواند به تشکیل توده سرطانی در بافت سینه منجر شود.
در بسیاری از موارد، نمیتوان یک علت واحد و قطعی برای سرطان سینه در آقایان مشخص کرد. معمولاً ترکیبی از عوامل مانند افزایش سن، سابقه خانوادگی، تغییرات هورمونی، جهشهای ژنتیکی و برخی بیماریهای زمینهای در افزایش خطر نقش دارند. به همین دلیل، اگرچه نمیتوان همیشه از بروز بیماری پیشگیری کرد، اما شناخت علائم و مراجعه بهموقع میتواند در تشخیص زودهنگام بسیار مؤثر باشد.
عوامل خطر سرطان پستان در مردان
ممکن است فردی چند عامل خطر داشته باشد و هرگز به سرطان مبتلا نشود، یا فردی بدون عامل خطر مشخص، دچار بیماری شود. با این حال، شناخت این عوامل به شما کمک میکند نسبت به تغییرات بدن خود هوشیارتر باشید.
افزایش سن
سرطان سینه در مردان بیشتر در سنین بالاتر دیده میشود. با افزایش سن، احتمال بروز تغییرات سلولی و ژنتیکی در بدن بیشتر میشود و همین موضوع میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
سابقه خانوادگی سرطان سینه
اگر در خانواده نزدیک شما، مانند مادر، خواهر، دختر یا حتی بستگان مرد، سابقه سرطان سینه وجود داشته باشد، احتمال خطر بالاتر میرود.
اگر در خانواده شما سابقه سرطان پستان وجود دارد یا درباره علائم و خطرات آن نگرانی دارید، همین حالا برای مشاوره تخصصی و بررسی دقیق توسط دکتر مریم شریفی اقدام کنید.
جهش ژنتیکی BRCA
برخی جهشهای ژنتیکی، بهویژه BRCA2، میتوانند خطر سرطان پستان در مردان را افزایش دهند. این جهشها ممکن است بهصورت ارثی از والدین منتقل شوند.
اختلالات هورمونی
تعادل میان هورمونهای مردانه و زنانه در بدن اهمیت زیادی دارد. افزایش نسبی استروژن یا کاهش آندروژنها میتواند روی بافت پستان اثر بگذارد. برخی بیماریها، داروها یا شرایط پزشکی ممکن است این تعادل هورمونی را تغییر دهند.
سندرم کلاینفلتر
سندرم کلاینفلتر یک اختلال کروموزومی در مردان است که میتواند با کاهش سطح تستوسترون و افزایش نسبی هورمونهای زنانه همراه باشد.
بیماریهای کبدی
کبد در تنظیم و تجزیه هورمونها نقش مهمی دارد. در بیماریهای مزمن کبدی، تعادل هورمونها ممکن است به هم بخورد و سطح استروژن افزایش پیدا کند. این تغییرات میتوانند یکی از عوامل زمینهساز افزایش خطر سرطان سینه در مردان باشند.
چاقی
بافت چربی میتواند در تبدیل برخی هورمونها به استروژن نقش داشته باشد. به همین دلیل، چاقی ممکن است باعث افزایش نسبی سطح استروژن در بدن شود.
سابقه پرتودرمانی به قفسه سینه
اگر فردی در گذشته به دلیل بیماریهایی مانند لنفوم یا سایر سرطانها پرتودرمانی در ناحیه قفسه سینه داشته باشد، احتمال آسیب سلولی در بافتهای این ناحیه بیشتر میشود.
سرطان سینه در مردان در چه سنی شایعتر است؟
سرطان پستان در مردان میتواند در هر سنی رخ دهد، اما معمولاً در سنین بالاتر شایعتر است و بیشتر موارد آن در مردان بالای ۶۰ سال تشخیص داده میشود. با این حال، جوان بودن به معنای مصونیت کامل نیست. اگر شما در هر سنی توده، ترشح، فرورفتگی نوک سینه یا تغییر پوستی در ناحیه سینه دارید، بهتر است برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کنید.
سرطان سینه در مردان چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص سرطان سینه در مردان با توجه به علائم، معاینه پزشک و در صورت نیاز تصویربرداری و نمونهبرداری انجام میشود. پزشک ابتدا شرح حال شما را بررسی میکند؛ مثلاً از زمان شروع توده، درد، ترشح، سابقه خانوادگی و مصرف داروها میپرسد. سپس بر اساس یافتههای معاینه، ممکن است ماموگرافی، سونوگرافی یا بیوپسی توصیه شود.
معاینه بالینی توسط پزشک
در معاینه بالینی، پزشک ناحیه سینه، نوک سینه، پوست اطراف آن و غدد لنفاوی زیر بغل را بررسی میکند. هدف این است که مشخص شود توده چه اندازهای دارد، سفت یا نرم است، حرکت میکند یا به بافتهای اطراف چسبیده است. این مرحله برای تصمیمگیری درباره نیاز به تصویربرداری بسیار مهم است.
ماموگرافی برای مردان
ماموگرافی فقط مخصوص زنان نیست و در صورت وجود توده یا علائم مشکوک، برای مردان نیز انجام میشود. این روش با استفاده از اشعه ایکس، تصویر دقیقی از بافت سینه ایجاد میکند و میتواند به تشخیص ضایعات مشکوک کمک کند. اگرچه بافت سینه مردان کمتر است، اما ماموگرافی همچنان میتواند اطلاعات ارزشمندی بدهد.
سونوگرافی سینه
سونوگرافی معمولاً برای بررسی ماهیت توده استفاده میشود و میتواند مشخص کند که ضایعه جامد است یا کیستی. همچنین غدد لنفاوی زیر بغل نیز با سونوگرافی قابل بررسی هستند. این روش بدون اشعه است و در کنار ماموگرافی میتواند تصویر کاملتری از وضعیت سینه ارائه دهد.
بیوپسی یا نمونهبرداری
بیوپسی مهمترین روش برای تشخیص قطعی سرطان است. در این روش، نمونه کوچکی از بافت مشکوک برداشته میشود و در آزمایشگاه پاتولوژی زیر میکروسکوپ بررسی میگردد. اگر سرطان تأیید شود، آزمایشهای بیشتری روی نمونه انجام میشود تا نوع تومور و ویژگیهایی مثل گیرندههای هورمونی مشخص شود.
آزمایشهای تکمیلی
در صورت تأیید سرطان، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی برای بررسی مرحله بیماری درخواست کند. این آزمایشها میتوانند شامل آزمایش خون، تصویربرداریهای پیشرفتهتر یا بررسی سایر نواحی بدن باشند. هدف از این مرحله، تعیین میزان گسترش بیماری و انتخاب بهترین برنامه درمانی است.
مراحل سرطان پستان در مردان
مرحلهبندی سرطان سینه در مردان بر اساس اندازه تومور، درگیری غدد لنفاوی و گسترش احتمالی بیماری به سایر اندامها انجام میشود. معمولاً هرچه سرطان در مرحله پایینتری تشخیص داده شود، امکان کنترل و درمان مؤثر آن بیشتر خواهد بود.
| مراحل | توضیحات |
| مرحله صفر | سلولهای غیرطبیعی محدود به مجاری پستان هستند و هنوز به بافتهای اطراف حمله نکردهاند. این مرحله معمولاً بسیار زودرس محسوب میشود. |
| مرحله یک | تومور کوچک است و معمولاً به غدد لنفاوی گسترش نیافته یا درگیری بسیار محدود دارد. درمان در این مرحله اغلب نتایج بهتری دارد. |
| مرحله دو | تومور ممکن است بزرگتر شده باشد یا تعداد محدودی از غدد لنفاوی زیر بغل درگیر شده باشند. برنامه درمانی بر اساس اندازه و ویژگی تومور تعیین میشود. |
| مرحله سه | سرطان پیشرفتهتر است و ممکن است غدد لنفاوی بیشتری را درگیر کرده یا به پوست و دیواره قفسه سینه نزدیک شده باشد. درمان معمولاً ترکیبی است. |
| مرحله چهار | سرطان به بخشهای دورتر بدن مانند استخوان، ریه، کبد یا مغز گسترش یافته است. هدف درمان در این مرحله کنترل بیماری، کاهش علائم و افزایش کیفیت زندگی است. |
درمان سرطان سینه در مردان
درمان سرطان سینه در مردان به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله مرحله بیماری، نوع سلولهای سرطانی، وضعیت گیرندههای هورمونی، سن، سلامت عمومی و ترجیح بیمار. معمولاً یک تیم درمانی شامل جراح، متخصص سرطانشناسی، رادیوتراپیست و پاتولوژیست درباره بهترین مسیر درمان تصمیم میگیرند. درمان ممکن است شامل یک روش یا ترکیبی از چند روش باشد.
جراحی
جراحی سرطان سینه یکی از اصلیترین روشهای درمان سرطان پستان در مردان است. در بسیاری از موارد، به دلیل کم بودن حجم بافت پستان در مردان، برداشت کامل بافت سینه یا ماستکتومی انجام میشود. در حین جراحی ممکن است غدد لنفاوی زیر بغل نیز بررسی یا برداشته شوند تا میزان گسترش بیماری مشخص شود.
پرتودرمانی
پرتودرمانی با استفاده از اشعه کنترلشده برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده یا کاهش احتمال عود موضعی انجام میشود. این روش ممکن است بعد از جراحی یا در برخی شرایط خاص توصیه شود. تصمیم برای پرتودرمانی به اندازه تومور، درگیری غدد لنفاوی و نوع جراحی بستگی دارد.
شیمیدرمانی
شیمیدرمانی با داروهایی انجام میشود که سلولهای سرطانی را در بدن هدف قرار میدهند. این روش ممکن است قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور یا بعد از جراحی برای کاهش احتمال بازگشت بیماری استفاده شود. نیاز به شیمیدرمانی بر اساس مرحله سرطان، سرعت رشد تومور و نتایج پاتولوژی تعیین میشود.
هورموندرمانی
بسیاری از موارد سرطان پستان در مردان گیرنده هورمونی مثبت هستند؛ یعنی رشد سلولهای سرطانی تحت تأثیر هورمونها قرار دارد. در این شرایط، پزشک ممکن است داروهای هورموندرمانی را برای کاهش احتمال عود یا کنترل بیماری تجویز کند. این داروها باید دقیقاً طبق نظر پزشک مصرف شوند و قطع خودسرانه آنها توصیه نمیشود.
درمان هدفمند
درمان هدفمند برای برخی انواع سرطان سینه استفاده میشود که ویژگیهای مولکولی خاصی دارند؛ مثلاً در مواردی که تومور HER2 مثبت باشد. این داروها برخلاف شیمیدرمانی عمومی، مسیرهای مشخصی را در سلولهای سرطانی هدف میگیرند. انتخاب این درمان فقط پس از بررسی نمونه پاتولوژی و نظر متخصص انجام میشود.
سرطان سینه در مردان خطرناک است؟
سرطان سینه در مردان میتواند بیماری جدی و خطرناکی باشد، اما میزان خطر آن تا حد زیادی به زمان تشخیص و مرحله بیماری بستگی دارد. اگر بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، شانس درمان و کنترل آن معمولاً بیشتر است. مشکل اصلی این است که بسیاری از مردان به دلیل ناآگاهی یا خجالت، دیر به پزشک مراجعه میکنند و همین تأخیر میتواند روند درمان را دشوارتر کند.
اگر تودهای در سینه لمس کردهاید، ترشح خونی از نوک سینه دارید، نوک سینهتان بهتازگی فرورفته شده یا زخم و تغییر پوستی ماندگار در ناحیه سینه مشاهده میکنید، بهتر است مراجعه به پزشک را عقب نیندازید.
برای معاینه، تشخیص دقیق و دریافت راهنمایی تخصصی، میتوانید به دکتر مریم شریفی مراجعه کنید تا بر اساس شرایط شما، مسیر تشخیص و درمان مناسب مشخص شود.
