بیماری های پستان: معرفی 10 مورد از انواع بیماری‌های سینه

بیماری های پستان فقط به سرطان محدود نمی‌شوند. بسیاری از تغییرات و توده‌های پستان خوش‌خیم هستند و ارتباطی با سرطان ندارند؛ با این حال، هر توده یا تغییر جدید در پستان باید جدی گرفته شود و در صورت نیاز توسط پزشک بررسی شود. کیست، فیبروآدنوم، تغییرات فیبروکیستیک، التهاب و عفونت پستان از مشکلات شایع هستند و در کنار آن‌ها بیماری‌های پیش‌سرطانی و انواع سرطان پستان نیز وجود دارند.

شناخت علائم بیماری‌های پستان کمک می‌کند تغییرات غیرطبیعی را زودتر متوجه شوید. توده جدید، تغییر پوست، فرورفتگی نوک پستان، ترشح غیرعادی یا تغییر ناگهانی اندازه و شکل پستان از مواردی هستند که نباید بدون بررسی رها شوند. در این مقاله با شایع‌ترین انواع بیماری های پستان، علائم، روش‌های تشخیص و درمان آن‌ها آشنا می‌شوید.

انواع بیماری سینه در زنان

بیماری‌های سینه در زنان شامل طیف گسترده‌ای از مشکلات می‌شوند که هرکدام علائم و نیازهای درمانی خاص خود را دارند. در اینجا به معرفی چندین نوع بیماری‌های سینه و پستان زنان می‌پردازیم که در ادامه می‌توانیم توضیحات بیشتری درباره هر یک ارائه دهیم:

بیماری	ماهیت کلی	علائم شایع
کیست پستان	معمولاً خوش‌خیم	توده نرم یا سفت، درد و حساسیت
فیبروآدنوم	خوش‌خیم	توده نسبتاً سفت و متحرک
تغییرات فیبروکیستیک	خوش‌خیم	احساس توده، درد و سنگینی
ماستیت	التهابی/عفونی	درد، قرمزی، تورم و گاهی تب
آبسه پستان	عفونی	توده دردناک، قرمزی و تورم
نکروز چربی	معمولاً خوش‌خیم	ایجاد توده پس از ضربه یا جراحی
پاپیلوم داخل مجرا	معمولاً خوش‌خیم	ترشح از نوک پستان
DCIS	ضایعه غیرتهاجمی	اغلب بدون علامت؛ گاهی همراه با توده یا کلسیفیکاسیون
سرطان پستان	بدخیم	توده، تغییر پوست، ترشح یا تغییر شکل پستان

این بیماری‌ها تنها بخشی از بیماری‌های پستان و سینه هستند که زنان ممکن است تجربه کنند. در ادامه می‌توانیم به بررسی دقیق‌تر برخی از مهم‌ترین انواع بیماری‌های پستان زنان بپردازیم و راهکارهای تشخیص و درمان آنها را مورد بحث قرار دهیم.

ترشح از نیپل

در 4.5 درصد از بیمارانی که جهت بررسی بیماری های  پستانی به پزشک مراجعه می‌کنند ترشح غیر عادی از سینه دیده می‌شود که 48 درصد آن خود به خودی و 52 درصد آن در اثر تحریک بروز می‌نماید به طور کلی ترشحی که خود به خودی نباشد، اهمیت پاتولوژیک ندارد.

اگر ترشح نیپل با تحریک توسط خود بیمار روی دهد، تدبیر درمانی آن مطمئن ساختن بیمار و آموزش به او جهت ترک دستکاری نیپل است. احتمال همراهی ترشح خود به خودی نیپل با یک مشکل زمینه‌ای پاتولوژیک بیشتر از ترشح تحریک شده است اگر چه ترشح خود به خودی نیپل یک یافته آزار دهنده است اما کمتر با کارسینوم همراه است.

ترشح از نیپل ممکن است به علت یک پروسه نئوپلاستیک یا غیر نئوپلاستیک باشد که پروسه‌های غیر نئوپلاستیک شامل گالاکتوره، تغییرات فیزیولوژیک ناشی از مانیپولاسیون مکانیکی، وضعیت پاروس، ماستیت دور مجرا، آبسه زیر آرئول، تغییر فیبروسیستیک و اکتازی مجرای پستانی هستند.

مهمترین ویژگی های ترشح نیپل پستان زنان

• ماهیت ترشح (سروزی، خونی، شیری)
• همراهی یک توده
• یک طرفه یا دو طرفه بودن
• مجرای منفرد یا متعدد
• ترشح خود به خودی
• ارتباط با قاعدگی
• بروز ترشح پیش از یائستگی یا پس از یائستگی
• مصرف داروهای هورمونی

آبسه پستان مرتبط با شیردهی

عفونت در بافت پستان نادر است مگر این که در دوران شیردهی باشد. ماستیت شیردهی از طریق انتقال باکتری شیردهی و عدم رعایت بهداشت ایجاد می‌شود ارگانیسمی که به طور شایع در ماستیت یا آبسه شیردهی یافت می‌شود استافیلوکوک طلائی است.

در صورت تشخیص ماستیت، فشار با دست، تجویز آنتی بیوتیک و ادامه شیردهی توصیه می‌شود در مراحل اولیه عفونت را اغلب می‌توان در حالی که شیردهی ادامه دارد با آنتی بیوتیک به مدت 10-7 روز درمان کرد.

پیشروی ضایعه به سمت تشکیل یک توده موضعی همراه با بروز علایم موضعی و سیستمیک عفونت، نشان دهنده وجود آبسه است که باید تخلیه شده و شیردهی قطع گردد.

آبسه غیر مرتبط با شیردهی

به ندرت ممکن است عفونت یا آبسه در زنان جوان یا میانسال غیر شیرده تشکیل شود. رویکرد فعلی به این آبسه‌ها محافظه کارانه است.

آبسه مشکوک باید به وسیله سونوگرافی مقدماتی جهت بررسی از نظر وجود توده التهابی چرک، حفره منفرد یا آبسه چند حفره‌ای مورد بررسی قرار گیرند.

اختلالات مربوط به بزرگ کردن سینه

برخی از افرادی که پروتز سینه انجام داده اند دچار جمع شدگی کپسول یا تشکیل اسکار در اطراف ایمپلنت می‌شوند که به سفتی و تغییر شکل پستان منجر می‌شود.

ممکن است دردناک باشد و گاهاً برداشتن ایمپلنت و کپسول ضرورت یابد پارگی ایمپلنت ممکن است در 10-5 درصد زنان روی دهد خروج ژل از کپسول از پارگی شایع‌تر است. هنگامی که شواهدی از علایم همراه، یا پارگی ایمپلنت دیده نمی‌شود برداشتن آن ضرورتی ندارد. زیرا خطرات ناشی از برداشتن ایمپلنت احتمالاً از خطر نگه داشتن آن بیشتر است.

فیبروآدنوم پستان

فیبروآدنوم سینه یکی از شایع‌ترین توده‌های خوش‌خیم پستان است و بیشتر در سنین پایین‌تر دیده می‌شود. این توده معمولاً سفت، گرد و نسبتاً متحرک است و ممکن است هنگام لمس به‌راحتی زیر انگشت حرکت کند. اندازه فیبروآدنوم می‌تواند ثابت بماند یا در طول زمان تغییر کند.

بسیاری از فیبروآدنوم‌ها به درمان خاصی نیاز ندارند و پزشک ممکن است فقط پیگیری و تصویربرداری دوره‌ای را توصیه کند. اگر توده رشد کند، ظاهر غیرمعمولی داشته باشد یا تشخیص آن با تصویربرداری قطعی نباشد، ممکن است نمونه‌برداری یا در بعضی موارد جراحی پیشنهاد شود.

کیست پستان

کیست پستان کیسه‌ای حاوی مایع است که داخل بافت پستان ایجاد می‌شود. کیست‌ها معمولاً سرطانی نیستند و ممکن است در طول چرخه قاعدگی تغییر اندازه دهند یا حساس و دردناک شوند.

برای تشخیص کیست، پزشک ممکن است از سونوگرافی استفاده کند تا مشخص شود توده حاوی مایع است یا بافت جامد دارد. بعضی کیست‌های ساده نیازی به درمان ندارند و خودبه‌خود از بین می‌روند. اگر کیست دردناک باشد، بزرگ شود یا باقی بماند، تخلیه با سوزن ظریف یا اقدامات دیگر می‌تواند بر اساس شرایط بیمار انجام شود.

تغییرات فیبروکیستیک پستان

تغییرات فیبروکیستیک سینه یکی از مشکلات شایع پستان است و ممکن است باعث احساس برجستگی، سنگینی، درد یا حساسیت شود. این علائم در بعضی افراد با چرخه قاعدگی ارتباط دارند و ممکن است قبل از شروع پریود بیشتر شوند.

این تغییرات به خودی خود به معنای سرطان نیستند. با این حال، اگر یک توده جدید ایجاد شود یا تغییری با الگوی معمول بدن شما متفاوت باشد، بهتر است معاینه پزشکی انجام شود.

نکروز چربی پستان

نکروز چربی زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از بافت چربی پستان در اثر آسیب، ضربه، جراحی یا برخی اقدامات پزشکی آسیب ببیند. بدن در ادامه این بافت آسیب‌دیده را تغییر می‌دهد و ممکن است یک توده ایجاد شود.

نکروز چربی معمولاً خوش‌خیم است، اما از آنجا که گاهی از نظر لمس یا تصویربرداری شبیه توده‌های مشکوک دیده می‌شود، ممکن است پزشک برای اطمینان بررسی‌های بیشتری درخواست کند.

ماستیت یا التهاب پستان

ماستیت به التهاب بافت پستان گفته می‌شود و ممکن است با عفونت همراه باشد. درد، قرمزی، تورم، حساسیت و احساس گرما در پستان از علائم رایج آن هستند و گاهی تب و احساس ناخوشی نیز ایجاد می‌شود.

تشخیص معمولاً با معاینه انجام می‌شود و در برخی موارد سونوگرافی یا بررسی مایع پستان نیز لازم است. اگر علت بیماری عفونت باشد، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند. قطع خودسرانه شیردهی توصیه نمی‌شود و در بسیاری از موارد ادامه شیردهی امکان‌پذیر است؛ تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط فرد و نظر پزشک باشد.

بیماری های پستان در مردان

مردان نیز بافت پستان دارند و ممکن است به بیماری‌های پستان مبتلا شوند. ژنیکوماستی یکی از شایع‌ترین مشکلات است و می‌تواند باعث بزرگ شدن بافت پستان در مردان شود. تغییرات هورمونی، برخی داروها و عوامل دیگر ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند.

البته سرطان پستان در مردان نیز ممکن است رخ دهد، هرچند نسبت به زنان بسیار کمتر است. بنابراین ایجاد یک توده جدید در پستان مردان نیز نباید نادیده گرفته شود و بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

علائم بیماری های پستان چیست؟

بیماری‌های مختلف پستان علائم متفاوتی دارند و بعضی از آن‌ها حتی در مراحل اولیه هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل، شناخت تغییرات طبیعی بدن اهمیت زیادی دارد.

مهم‌ترین علائمی که باید به آن‌ها توجه کنید عبارت‌اند از:

• ایجاد توده یا سفتی جدید در پستان
• تغییر اندازه یا شکل یکی از پستان‌ها
• تغییرات جدید در پوست مانند فرورفتگی یا ظاهر شبیه پوست پرتقال
• فرورفتگی جدید نوک پستان
• ترشح غیرعادی از نوک پستان، به‌خصوص ترشح خونی
• قرمزی، تورم یا گرمی پوست پستان
• درد مداوم یا غیرمعمول در یک ناحیه از پستان
• ایجاد توده در زیر بغل

داشتن یکی از این علائم به معنی ابتلا به سرطان نیست. اما هیچ‌کدام را هم نباید خودتان تشخیص دهید یا نادیده بگیرید. بسیاری از این علائم علت‌های خوش‌خیم دارند، ولی تشخیص علت واقعی به معاینه و بررسی پزشکی نیاز دارد.

آیا هر توده پستان نشانه سرطان است؟

خیر. هر توده‌ای در پستان سرطان سینه نیست. کیست، فیبروآدنوم، تغییرات فیبروکیستیک، لیپوم، پاپیلوم داخل مجرا و حتی تغییرات ناشی از ضربه یا جراحی می‌توانند باعث ایجاد توده شوند. بیشتر توده‌های پستان خوش‌خیم هستند، اما این موضوع فقط با لمس کردن توده مشخص نمی‌شود.

ویژگی‌هایی مثل اندازه، قوام، حرکت توده و زمان ایجاد آن اطلاعات مفیدی به پزشک می‌دهند، اما برای تشخیص قطعی کافی نیستند. اگر توده جدیدی پیدا کرده‌اید، مخصوصاً اگر ثابت و سفت باشد، تغییر اندازه دهد یا همراه با تغییرات پوست و نوک پستان باشد، بهتر است برای بررسی آن مراجعه کنید.

بیماری های سرطانی پستان کدامند؟

سرطان پستان یک بیماری واحد نیست و انواع مختلفی دارد. بعضی سرطان‌ها از مجاری شیر شروع می‌شوند و بعضی از لوبول‌های تولیدکننده شیر. همچنین برخی ضایعات در مرحله غیرتهاجمی شناسایی می‌شوند و برخی دیگر توانایی انتشار به بافت‌های اطراف را دارند.

• سرطان مجرایی درجا (DCIS):
  نوعی تغییر غیرتهاجمی در سلول‌های مجاری پستان است که هنوز از دیواره مجرا عبور نکرده‌اند. این بیماری معمولاً در ماموگرافی و با مشاهده کلسیفیکاسیون‌ها شناسایی می‌شود.
• سرطان مجرایی مهاجم:
  از سلول‌های مجاری پستان شروع می‌شود و می‌تواند به بافت‌های اطراف نفوذ کند. روش درمان آن به مرحله بیماری و ویژگی‌های سلول‌های سرطانی بستگی دارد.
• سرطان لوبولار مهاجم:
  از لوبول‌های تولیدکننده شیر در پستان آغاز می‌شود و ممکن است به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کند. برای تشخیص قطعی معمولاً نمونه‌برداری لازم است.
• سرطان التهابی پستان:
  نوعی نادر از سرطان پستان است که با قرمزی، تورم، گرمی و تغییر ظاهر پوست همراه می‌شود. این علائم ممکن است با عفونت اشتباه گرفته شوند و در صورت ماندگاری نیاز به بررسی پزشکی دارند.
• بیماری پاژه پستان:
  نوعی سرطان نادر است که پوست نوک پستان و اطراف آن را درگیر می‌کند. قرمزی، پوسته‌ریزی، خارش، سوزش یا تغییر ظاهر نوک پستان از علائم احتمالی آن هستند.

بیماری های پستان چگونه تشخیص داده می‌شوند؟

تشخیص بیماری پستان با توجه به علائم و شرایط هر فرد متفاوت است. پزشک ابتدا درباره زمان شروع علائم، سابقه خانوادگی، بارداری، شیردهی، جراحی‌های قبلی و تغییرات ایجادشده سؤال می‌کند و سپس معاینه انجام می‌دهد.

در صورت نیاز، یک یا چند روش تصویربرداری استفاده می‌شود. هیچ روش تصویربرداری به‌تنهایی برای همه افراد بهترین گزینه نیست و انتخاب روش به سن، نوع علامت و یافته‌های معاینه بستگی دارد.

روش تشخیصی	کاربرد
معاینه بالینی	بررسی توده، پوست، نوک پستان و غدد لنفاوی
سونوگرافی	بررسی توده و تشخیص اینکه بیشتر شبیه کیست یا توده جامد است
ماموگرافی	بررسی دقیق‌تر بافت پستان و برخی تغییرات مانند کلسیفیکاسیون
MRI پستان	بررسی موارد منتخب و شرایط خاص
بیوپسی	بررسی نمونه بافت برای تشخیص قطعی در موارد مشکوک

برای مثال، سونوگرافی می‌تواند مشخص کند یک توده بیشتر حالت مایع دارد یا جامد است. اگر یافته‌ای مشکوک باشد، ممکن است نمونه‌برداری برای بررسی سلول‌ها لازم شود.

درمان بیماری های پستان چگونه انجام می‌شود؟

درمان کاملاً به نوع بیماری بستگی دارد و برای همه توده‌های پستان جراحی لازم نیست. بعضی کیست‌های ساده فقط تحت نظر قرار می‌گیرند و برخی فیبروآدنوم‌ها نیز بدون درمان خاص پیگیری می‌شوند. در مقابل، آبسه ممکن است به تخلیه و درمان عفونت نیاز داشته باشد و بیماری‌های سرطانی به برنامه درمانی تخصصی نیاز دارند.

روش‌های درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• پیگیری و تصویربرداری دوره‌ای
• داروهای مناسب برای کنترل درد یا عفونت
• تخلیه کیست یا آبسه در صورت نیاز
• نمونه‌برداری برای تشخیص
• جراحی
• پرتودرمانی
• درمان‌های دارویی سرطان مانند شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی یا درمان هدفمند

نوع و ترکیب درمان سرطان پستان برای هر بیمار متفاوت است و بر اساس نوع سرطان، مرحله بیماری، ویژگی‌های تومور و شرایط عمومی فرد تعیین می‌شود.

چه زمانی برای بیماری پستان باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر تغییر جدیدی در پستان ایجاد شده، بهتر است منتظر نمانید تا خودبه‌خود برطرف شود؛ به‌خصوص اگر تغییر ماندگار باشد یا در حال بزرگ شدن باشد.

موارد زیر اهمیت بیشتری دارند:

• توده جدید و سفت یا ثابت
• توده‌ای که در طول زمان بزرگ‌تر می‌شود
• تغییر شکل یا اندازه یک پستان
• فرورفتگی پوست یا ظاهر پوست پرتقالی
• فرورفتگی جدید نوک پستان
• ترشح خودبه‌خودی یا خونی از نوک پستان
• توده جدید در زیر بغل
• قرمزی و تورم مداوم
• تغییر پوستی یا زخمی که بهبود پیدا نمی‌کند

البته وجود این علائم به معنی ابتلا به سرطان نیست. هدف از مراجعه، پیدا کردن علت واقعی تغییر است. بیشتر توده‌های پستان خوش‌خیم هستند، اما تشخیص زودهنگام مشکلات مهم، خیال شما را راحت‌تر می‌کند و در صورت وجود بیماری جدی، فرصت درمان مناسب را افزایش می‌دهد.

سوالات متداول بیماری های پستان